Vragers aan zet voor vernieuwing bouw

Aan het begin van het jaar vroegen wij aandacht voor een duurzame cultuurverandering van de bouwsector en voor nieuwe transactievormen, zoals conceptueel bouwen. 2016 lijkt immers het jaar te worden waarin de bouw het dieptepunt van de crisis voorzichtig achter zich laat. De verwachtingen zijn ronduit positief, maar de productieniveaus van voor de crisis zullen echter nog (lang) niet worden bereikt.

Bij een opleving van de bouw is het niet ondenkbaar dat de sector zijn ‘oude gedrag’ weer gaat vertonen. Dus dat de prijzen omhoog gaan, maar niet om de proces- of productkwaliteit te verbeteren. En evenmin door loonkosten of grondstoffenprijzen. Alles wijst er echter op dat dit wel het geval is.

Constante verbetering

Zo laat de bouwkostenindex al enige tijd een constante verbetering zien en de aanbestedingsresultaten steeds minder vaak een (voor de opdrachtgever) voordelig resultaat. De verwachting is daarom dat er in 2016 geen aanbestedingskortingen meer zullen worden gegeven en er bij langlopende projecten moet er weer rekening worden gehouden met een plus om prijsstijgingen tijdens de bouw af te kopen.

Juist nu we eindelijk uit de put lijken te kruipen, moeten we voorkomen opnieuw hetzelfde perspectiefloze pad op te gaan dat we voor de crisis bewandelden. Tenminste als we een duurzame en economisch rendabele bouwsector willen die in het belang van vrager, aanbieder én gebruiker acteert.

De verantwoordelijkheid voor die opgave kan niet alleen bij de aanbieders en leveranciers worden gelegd. De opdrachtgevers, de vragers dus, zijn hierin onmisbaar. Wellicht zijn ze zelfs wel als eerste aan bod. Professionele vragers zijn zich hiervan in toenemende mate bewust. Maar ze weten vaak nog te weinig van de eisen die vernieuwend werken voor hun organisaties. Daarom is het misschien zinvol om die eisen eens helder op een rij te zetten.

Eisen voor vernieuwing

  • Goede vragers organiseren het transactieproces snel, efficiënt en tegen minimale transactiekosten. Dat kan alleen als het inkoopproces naar zijn beslismomenten is gestructureerd. Wie, waarover en wanneer besluit ligt vast, en ook hoe men de prestaties inzichtelijk wil krijgen, hoe ze juridisch worden vastgelegd en hoe er wordt geëvalueerd. Niet meer partijen vragen dan nodig is om de beste oplossing te vinden en niet meer vragen dan past bij de opgave. Interne en externe transactiekosten zijn in beeld zodat ze onderling zijn te vergelijken.
  • Goede vragers zorgen ervoor dat het proces transparant verloopt en dat keuzes gedegen worden verantwoord. Bij het begin zijn de uitgangspunten helder; die blijven ook later de maatstaf bij de selectie van partijen en oplossingen. Belanghebbenden vernemen de afwegingen en besluiten. Ook voor de niet gekozen aanbieders is dit van belang, het kan een prikkel zijn om hun concepten te verbeteren.
  • Goede vragers hebben het operationele transactieproces geborgd door hun portefeuillestrategie en asset management daarop in te stellen.
  • Goede vragers zetten hun vraag uitdagend en prestatiegericht in de markt. Aanbieders kunnen dan maximaal meedenken over passende oplossingen. Uit hun voorstellen kan dan ‘de beste’ worden gekozen.

Noodzakelijke voorwaarden

  • Kennis van de markt, te weten de behoefte van de doelgroep en mogelijke oplossingen met hun prestaties en prijzen.
  • Helderheid over de gewenste waarden en hun weging.
  • Maximale ruimte voor de aanbieders en leveranciers om met passende oplossingen te komen.
  • Consequent kiezen voor het meest optimale voorstel.
  • Ervoor zorgdragen dat de gekozen oplossing(en) ook tijdens de gebruiksfase de gewenste waarde blijven opleveren.

De Stichting Excellent Conceptueel Bouwen vraagt zich hierbij hardop af of het zin heeft instrumenten te ontwikkelen om na te gaan of aan genoemde eisen wordt voldaan. Vragers kunnen hiermee in hun veranderingsproces worden geholpen. Net zoals we een predicaat kennen voor Excellente Concepten, kan wellicht ook een predicaat voor excellente vragers bijdragen aan het ‘gezonder’ maken van de bouwsector.

De SECB doet een oproep om deze voorstellen te reageren. Laat hieronder uw reactie achter.

 

Johan Dunnewijk
Pieter Huijbregts
Voorzitter en secretaris Stichting Excellent Conceptueel Bouwen

Reactie schrijven

Commentaren: 0