Overstag of echte koerswijziging

Rijkswaterstaat komt met een marktvisie die de problemen in de aanbestedingspraktijk moet aanpakken. De Bouwcampus krijgt de taak daarmee aan de slag te gaan. Nut en noodzaak van een dergelijk initiatief kan alleen maar worden onderschreven.

Dat er ingrijpende maatregelen nodig zijn om toekomstbestendigheid van de bouwsector, de geloofwaardigheid ervan en het vertrouwen erin bij professionele opdrachtgevers weer op een acceptabel peil te brengen, is een gegeven. Een goed initiatief dus. Maar gaat hen dit ook lukken?

Kostenreductie

Houding en gedrag en transactievormen beïnvloeden elkaar over en weer. Schrijft de klant zelf de oplossing voor en selecteert hij op de laagste prijs, dan heeft het voor aanbieders weinig zin om te mijmeren over meerwaarde voor de klant. Zij kunnen zich dan maar beter richten op kostenreductie en onderaannemers uitknijpen voor de scherpste prijs.

DE Marktvisie

Het afgelopen decennium heeft er een omslag plaatsgevonden van het traditionele aanbesteden naar meer integrale contractvorming. De cultuurproblemen die in ‘De Marktvisie’ worden genoemd, hangen samen met de nog wat halfslachtige manier waarop deze nieuwe transacties vooralsnog vorm krijgen. Professionele opdrachtgevers durven nog niet te kiezen uit oplossingen waarmee de markt komt en willen zelf de oplossing blijven bedenken. Aanbieders op hun beurt aarzelen met partners samen te werken om zo samen de markt te betreden met hun oplossingen.

Conceptueel Bouwen

Een voorbeeld van zo’n nieuwe transactievorm is conceptueel bouwen. Uit studies van onder meer het Netwerk Conceptueel Bouwen blijkt dat die werkwijze prima resultaten oplevert. Maar ze stelt wel eisen aan aanbieders én professionele opdrachtgevers. Om de buitenwereld kenbaar en inzichtelijk te maken of aan die eisen wordt voldaan, heeft het Netwerk Conceptueel Bouwen de Stichting Excellent Conceptueel Bouwen (SECB) gevraagd daarvoor met een predicaat te komen. Inmiddels zijn er tien aanbieders met zo’n predicaat. Het predicaat voor professionele opdrachtgevers is in voorbereiding en wordt in 2017 gepresenteerd.

Om het SECB-predicaat te verstrekken worden bedrijven onderzocht. Daaruit komt naar voren dat het met de aanpak vaak wel goed zit. Maar ook dat de filosofie erachter meestal nog niet zo diep is geworteld.

Cultuurkernmerken

Bekend is dat de bedrijfscultuur het ankerpunt is voor een blijvende vernieuwing. Daarom wordt ook op de cultuurkenmerken getoetst. Deze zijn:

  1. Handel vanuit de waarde voor de gebruiker. Dit is met stip het belangrijkste kenmerk. Willen we de structurele ontevredenheid over de sector aanpakken, dan staat niet langer de ‘binnenkant’ (procedures, technieken enz.) voorop, maar komt de ‘buitenkant’ centraal te staan, dus waardevolle diensten leveren aan de gebruiker.
  2. Doe recht aan ieders waarde in de dienstenketen. Belangrijk daarvoor is een eerlijk aandeel in het resultaat; eerlijk delen in de keten. Transparant en controleerbaar handelen is het parool in plaats van kaarten voor de borst.
  3. Ben betrouwbaar en geef vertrouwen. Om goed te kunnen samenwerken moet je elkaar vertrouwen. Het spreekwoord ‘vertrouwen komt te voet en vertrekt per paard’ geeft aan dat vertrouwen kan worden opgebouwd, maar ook dat het door onbetrouwbaar gedrag gemakkelijk is te beschadigen.
  4. Neem de tijd. (Nieuwe) concepten ontwikkel je niet voor eventjes. De noodzakelijke investeringen in geld en tijd, vragen een ruime terugverdientijd. Contracten op basis van total cost of ownership formaliseren dit.
  5. Verlaat de bestaande paden. Met concepten werken vraagt een voortdurende blik op de toekomst. Wees ondernemend en leergierig, probeer oog te hebben voor behoeften in de markt waar mensen zich nog soms nog niet of nauwelijks bewust zijn.

Koerswijziging

Om een SECB-predicaat verkrijgen mede afhankelijk te maken van de vereiste bedrijfscultuur hoopt de Stichting een bijdrage te leveren aan een duurzame cultuurverandering van de sector. Een cultuurverandering die, wil ze succesvol zijn, een echte koerswijziging veronderstelt. ‘Overstag gaan’ zal niet voldoende zijn.

De hamvraag is dan of de Bouwcampus ook voor die koerswijziging gaat. Zo ja, dan mogen ze onverkort op onze steun rekenen. Laat ze dat na, dan vrezen wij dat de ambitie van ‘De Marktvisie’ niet zal worden waargemaakt.

 

Johan Dunnewijk en Pieter Huijbregts,
voorzitter en secretaris Stichting Excellent Conceptueel Bouwen.

Reactie schrijven

Commentaren: 0